Gebruik meer gerecycleerd papier

papier.jpg 

De Bond Beter Leefmilieu heeft woensdag in Leuven een campagne gelanceerd om aan Vlaamse universiteiten en hogescholen het gebruik van gerecycleerd papier te promoten. De lancering van deze campagne, die de naam Fenix meekreeg, gebeurde in een winkel van uitgeverij en drukkerij ACCO in Leuven die vanaf dit academiejaar en dit voor minstens drie jaar alle cursussen op kringlooppapier drukt.

BBL-woordvoerster Annelies D’Hollander wees erop dat elke Belg momenteel 353,8 kilo papier en karton per jaar verbruikt en daarmee de tweede plaats bekleedt in de top-30 van de meest verbruikende landen ter wereld. Terwijl vandaag ongeveer de helft van alle papier en karton gerecycleerd wordt, maakt kringlooppapier slechts 3,9 procent van de totale papierproductie uit in de Benelux.

BBL roept met name de Vlaamse studentenverenigingen op om zoveel mogelijk docenten en studenten te overtuigen zich uit te spreken voor meer cursussen, thesissen, eindwerken en kopies op gerecycleerd papier. Tevens worden ook kopiezaken aangespoord de prijs van kringlooppapier gelijk te stellen met klassiek papier in ruil voor promotie in de studentenwereld. Ook universiteiten en hogescholen zelf wordt gevraagd een steentje bij te dragen.

ACCO en de Leuvense Overkoepelende Kringorganisatie LOKO gaven reeds het goede voorbeeld. De beslissing van ACCO om alle cursussen op kringlooppapier te drukken gaat weliswaar gepaard met een stijging van de kostprijs met 4,2 procent, maar de studenten zijn bereid 3 procent meer te betalen. ACCO neemt de resterende 1,2 procent voor zijn rekening. De milieuwinst is aanzienlijk. ACCO bedrukt ongeveer 200 ton papier per jaar. De omschakeling naar kringloopapier levert een CO2-besparing van 220 ton op.

Kringlooppapier is volgens BBL vanuit milieuoogpunt de beste keuze. Het spaart hout, vermijdt grondgebruik door boomplantages en helpt de afvalberg verkleinen. Bij wit papier gewonnen uit verse houtpulp wordt immers slechts 50 procent van het hout als grondstof aangewend. Kringlooppapier wordt nagenoeg steeds totaal chloorvrij gebleekt. Voor de omzetting van oud papier tot pulp is beduidend minder energie nodig en de vervuilende emissies in lucht en water blijven beperkt.

L.V.

26 september, 2007 | Geklasseerd onder Afval

Reageer 

Noordpoolijs smelt aan versneld tempo

noordpoolijs.jpg 

(Foto: Earth Observatory - NASA) 

Uit twee recente onderzoeken blijkt dat het Noordpoolijs tegen een recordtempo aan het smelten is. De oppervlakte van het pakijs haalde enkele dagen terug een minimumrecord van 4,13 miljoen m2, zo blijkt uit onderzoek door experten van het National Snow and Ice Center in Boulder (Colorado, VS). Sinds zondag is onder invloed van een koudefront zich terug ijs aan het vormen. In totaal smolt tijdens de zomermaanden een recordhoeveelheid van 2,61 miljoen m2 pakijs. Dit komt tussen haakjes overeen met tienmaal de oppervlakte van het Verenigd Koninkrijk.

Ook uit satellietwaarnemingen van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA blijkt dat het ijs rond de Noordpool deze zomer nog nooit zo fel gekrompen is. De zogenaamde Noordwestpassage die de Atlantische Oceaan met de Stille Oceaan verbindt via de Canadese wateren was voor het eerst sinds de ESA in 1978 met waarnemingen begon ijsvrij en dus bevaarbaar voor schepen. Dit laatste was slechts tijdelijk het geval, maar als de aarde verder opwarmt zal dit over enkele decennia permanent zo zijn. Deze doorvaart van Europa naar het Verre Oosten is 4.000 km korter dan het traject langs het Panamakanaal. Volgens de ESA smolt de afgelopen zomer 1 miljoen km2 ijs, tien keer zoveel als de gemiddelde inkrimping van de voorbije tien jaar. Dit lijkt erop te wijzen dat de opwarming van de aarde nog sneller gaat dan wordt aangenomen.

KUL-onderzoeker en Groen!-politicus Peter Tom Jones waarschuwt ervoor dat het smelten van het Noordpoolijs gevolgen heeft voor de temperatuur op aarde. “IJs absorbeert nauwelijks energie. Het weerkaatst het zonlicht zodat de warmte niet blijf hangen. Smelt het ijs dan komen die stralen op water terecht dat veel meer energie absorbeert, hetgeen de aarde verder opwarmt. Hierdoor kan het landijs op Groenland gaan smelten. Dan komen we pas echt in de problemen en stijgt het zeeniveau met 7 meter”, aldus Peter Tom Jones.
L.V.

24 september, 2007 | Geklasseerd onder klimaat

Reageer 

Jongeren bij snelwegen hebben kleinere longen

File.jpg

De longen van jongeren die op minder dan 1,5 km van een autosnelweg wonen blijven 3 tot 7 procent kleiner dan die van andere. Hoe dichter bij de snelweg, hoe groter de schade. Dat blijkt uit onderzoek gepubliceerd in The Lancet. De conclusies staan samengevat ook in het tijdschrift Bodytalk.

De longafwijking werd bij de jongeren vastgesteld op de leeftijd van 18 jaar. Omdat de longen op dat ogenblik hun uiteindelijke omvang bereikt hebben mag men ervan uitgaan dat de betrokkenen de rest van hun leven geconfronteerd blijven met kleinere longen.

Volgens de onderzoekers is de afwijking volledig toe te schrijven aan luchtvervuiling. Het ging immers om gezonde jongeren zonder andere aandoeningen aan de luchtwegen en er werd ook geen verband vastgesteld met sociale factoren zoals armoede of onderwijs.

Welke factoren in uitlaatgassen en andere verkeersvervuiling de longgroei vertragen is nog onduidelijk. Het ultrafijn stof lijkt ook hier een rol te spelen. Deze in de lucht zwevende deeltjes kunnen aanleiding geven tot hart- en longziekten, bronchitis en astma en zijn vooral afkomstig van dieselmotoren en het zware transport.
L.V.

19 september, 2007 | Geklasseerd onder Verontreiniging

Reageer 

Het milieuvriendelijkste jeugdhuis?

nvdev_banner.gif

EcoSpot organiseert de komende maanden in samenwerking met Studio Brussel en Trashbeatz een competitie op zoek naar het meest milieuvriendelijke jeugdhuis van Vlaanderen. Ook ARGUS steunt het initiatief. EcoSpot is een gezamenlijk initiatief van de Leuvense VZW Ecolife en de Vlaamse jeugdhuisfederaties om jeugdhuizen te stimuleren werk te maken van milieuvriendelijke initiatieven en Trashbeatz een muziekgroep die alle mogelijke vormen van huishoudelijk afval bespeelt.
Geïnteresseerde jeugdhuizen dienen een Nacht van de Energievreters te organiseren terwijl de verwarming, verlichting, koelkast, geluidsinstallatie… uitgeschakeld staan.. EcoSpot zorgt als alternatief voor een door trapfietsen aangedreven discobar. De jongeren krijgen ook opdrachten zoals het componeren van een nummer met Trashbeatz en dit te spelen op instrumenten gemaakt van afval evenals een kunstwerk te creeëren met milieu-onvriendelijke spullen die in het jeugdhuis aanwezig zijn.
Maximum 30 jeugdhuizen kunnen zich hiervoor kandidaat stellen. Een jury van Studio Brussel beoordeelt de prestaties. De laureaat wordt gekozen op basis van de punten van de StuBru jury en het aantal gespaarde tonnen CO2. De deelnemende jeugdhuizen maken ook kans op leuke prijzen zoals een live-uitzending van Studio Brussel vanuit het jeugdhuis en een MakeOver van het café door studenten Interieurvormgeving van Sint-Lucas Brussel en De Kringwinkel. Vijf jeugdhuizen moen een kortfilmpje maken over het milieu.
Voor meer inlichtingen: http://www.ecospot.be/.
LV

19 september, 2007 | Geklasseerd onder Verontreiniging, energie

Reageer 

Giftige stoffen vervrouwelijken Noordpoolgebied

atanarju.jpg
(Beeld uit de film Atanarjuat, the fast runner van Zacharias Kunuk)

Dat er in bepaalde Noordpoolgebieden veel meer meisjes geboren worden dan jongens is het gevolg van de aanwezigheid van hoge dosissen chemische stoffen in het bloed van zwangere vrouwen. Dat blijkt uit onderzoek door het Arctic Monitoring en Assessment Programma waarvan De Morgen recent (13/9) melding maakte. Uit eerder onderzoek (zie ARGUS blogt van 14 september 2006 ‘Verontreiniging treft Noordpoolvolk’) was al gebleken dat de milieuverontreining van deze regio door POP’s (persistent organic polluants) bijzonder hoog is door een accumulerend effect.

Marla Cone wijt dit in haar boek ‘Silent Snow’ aan het feit dat deze hormoonverstorende producten verdampen bij hoge temperaturen en terug condenseren bij lage, waardoor ze vooral ter hoogte van de ijsgrens in hoge mate voorkomen op het aardoppervlak. Andere onderzoekers wijzen erop dat de concentratie giftige stoffen toeneemt naargelang de dieren zich hoger in de voedselpiramide - cfr. grote vissen, roofvogels, roofdieren en mensen - bevinden. De Inuit, een volk dat op de Noordpool leeft, zijn bijzonder kwetsbaar omdat hun dieet vooral bestaat uit vet walvisvlees.

Uit het onderzoek van Cone bleek reeds dat veel meer pcb’s dan toegelaten voorkomen in de moedermelk van de vrouwelijke Inuit. Het Arctic Monitoring programma wijst op een verband tussen de aanwezigheid van hormoonverstoorders zoals DDT, pcb’s en broomhoudende vlamvertragers en het feit dat er veel meer meisjes geboren worden. Deze producten blijken in het lichaam in staat om tijdens de eerste drie weken van de zwangerschap geslachtsveranderingen teweeg te brengen. De chemische stoffen komen in de bloedbaan terecht, vandaar gaan ze via de placenta naar de foetus, waar ze de hormonen zo veranderen dat vrouwelijke baby’s geboren worden.
L.V.

17 september, 2007 | Geklasseerd onder Verontreiniging

1 Reactie 

Adrien de Gerlache achterna

Belgica_ice.jpg 

Het is precies 110 jaar geleden dat Adrien Victor Joseph de Gerlache, luitenant in de Belgische Zeemacht, met zijn internationale bemanning van Belgische, Roemeense, Poolse, Noorse, Russische en Amerikaanse teamleden in Antwerpen aan boord stapten van de Belgica met als bestemming Antarctica. Met deze eerste wetenschappelijke en zeker de meest kosmopolitische Zuidpoolexpeditie in deze pioniersjaren schreven de Gerlache en zijn kompanen geschiedenis. Het team vergaarde waardevolle meteorologische, geologische en cartografische informatie en gegevens over onbekende soorten, de fauna op Antarctica en ijsformaties. De expeditie betekende een enorme stap voorwaarts in de verkenning van het nog onbetreden en legendarische Zuidland, zoals Antarctica toen werd genoemd.
De tocht was allerminst gemakkelijk. Na een maand heen en weer te varen in de zee-engte die later de Gerlachestraat zou worden genoemd, kwam de Belgica op 28 februari 1898 vast te zitten in het ijs. Dit maar liefst 13 maanden lang. Adrien de Gerlache en zijn bemanning werden hierdoor de eerste mensen die op Antarctica overwinterden en zij kregen zo de gelegenheid om een enorme massa wetenschappelijke gegevens op te tekenen.
Twee teamleden van de Belgica zouden later wereldberoemd worden: tweede officier Roald Amundsen, de eerste persoon die in 1911 de Zuidpool bereikte, en dokter Frederick Cook, die beweerde in 1908 de Noordpool te hebben bereikt.

110 jaar later
Om de 110e verjaardag van de Belgische expeditie te herdenken, doet de bekende Belgische ontdekkingsreiziger Dixie Dansercoer, nog maar net terug van de Noordpool, samen met een team van enthousiaste poolreizigers de historische Zuidpoolexpeditie van Adrien de Gerlache over. Op 15 september 2007 kiest hun zeilschip, de Euronav Belgica, vanuit Antwerpen het sop richting Zuidpool. Die hopen ze in de winter van 2007-2008 te bereiken. Dixie en zijn team volgen in het Zuidpoolgebied stap voor stap de route van Adrien de Gerlache. Maar ook zullen ze bergen beklimmen waar de mens nog nooit eerder een voet heeft neergezet. Ze zullen ook ecologische en meteorologische gegevens vergaren en de positie en dikte van het ijs optekenen om de Zuidpool van nu te vergelijken met die van 110 jaar geleden. Door hierover te getuigen willen Dansercoer en zijn metgezellen een uitgesproken educatieve en sensibiliserende rol op zich nemen en dit vooral bij de jeugd.
De expeditie wordt uitgebreid gedocumenteerd via woord, beeld en film. De expeditie zal ook dag op dag via het internet te volgen zijn. “Het is maar weinig mensen gegeven om de magie van de poolgebieden in het echt te ervaren”, vertelt Dansercoer, “We hopen minstens een deel van die Zuidpoolmagie te kunnen gebruiken om mensen bewust te maken over de gevolgen van de klimaatopwarming en over wat eraan kan gedaan worden. Maar ook hopen we het belang van fundamenteel onderzoek te onderstrepen.”

Samen met WWF
Voor deze belangrijke opdracht kunnen de poolreizigers alvast rekenen op de steun van hun wetenschappelijke partner in deze expeditie, de natuurbehoudsorganisatie WWF. Dit najaar start WWF een intensieve campagne naar de scholen en wordt er een on line interactief poolexpeditiespel ontwikkeld dat volledig zal draaien rond ecologie.
“De poolgebieden zijn enorm belangrijk in het hele klimaatverhaal, weet Sam Van den plas, Climate Change Officer, WWF-Belgium. “Het zijn unieke ecosystemen die bovendien fungeren als een soort regulator van het klimaat op aarde. Ze delen ook erg in de klappen als de temperatuur oploopt. Willen we echt begrijpen hoe de opwarming van de aarde gebeurt, dan moeten we meer te weten komen over de poolgebieden.”

ARGUS wenst Dixie Dansercoer en zijn team een succesvolle expeditie toe en een behouden vaart!

Meer over de expeditie op: http://www.inthewakeofthebelgica.com/
C.J.

14 september, 2007 | Geklasseerd onder klimaat, natuur

Reageer 

16000 soorten op uitsterven

Female_Bornean_orang_utan.jpg

De natuurbeschermingsorganisatie World Conservation Union (IUCN) raamt dat circa 16.000 dieren en planten de komende vijftig jaar met uitsterven bedreigd zijn. Het gaat onder meer om ijsberen, nijlpaarden, neushoorns, tijgels, haaien, zoetwatervissen, mediterrane bloemen… Dat blijkt uit de jaarlijkse “rode lijst” die de organisatie bekend maakt en die weer een nieuwe stijging laat zien in vergelijking met vorig jaar. Het IUCN waarschuwt dat door deze ontwikkeling ecosystemen kunnen instorten wat problemen kan opleveren voor de voedsel- en watervoorziening.
Dat diersoorten ontstaan en uitsterven is volgens het IUCN een natuurlijk proces, maar de evolutie gaat momenteel wel honderd tot duizend keer sneller dan in het verleden. De hoofdoorzaken voor deze dramatische ontwikkeling zijn de grootschalige ontbossing, landbouw, verstedelijking, jacht voor vlees, medicijnen en luxeproducten evenals de opwarming van de aarde, allemaal zaken dus waar de mens schuld aan heeft. In onze contreien wordt vooral de steeds verdere versnippering van natuurgebieden en de uitstoot van schadelijke stoffen door bemesting met de vinger gewezen.
Uit onderzoek dat zopas gepubliceerd werd in het vakblad Nature blijkt voorts dat planten minder groeien dan voorheen door de toenemende ozon in de lucht. Ozon ontstaat door de inwerking van zonnestralen op stoffen afkomstig van het verkeer en elektriciteitscentrales. Verschillende modellen voorspellen dat het ozongehalte in onze lucht de komende eeuw fors zal toenemen. Voor de industriële revolutie lag het ozongehalte op lage hoogte tussen 15 en 30 deeltjes per miljard deeltjes. Nu is dat op vele plaatsen meer dan 40. Tegen het einde van de eeuw zal dat in West-Europa volgens bepaalde modellen zelfs 70 zijn. Het gevolg hiervan is ook dat CO2-opslagcapaciteit van planten vermindert, wat zal bijdragen tot een verdere opwarming van de aarde.
L.V.

13 september, 2007 | Geklasseerd onder biodiversiteit, natuur

Reageer 

Brouwerij InBev beperkt energieverbruik

Inbev_Leuven.jpg
(Foto: Inbev)

Brouwerij InBev is er in 2006 in geslaagd het waterverbruik per hl wereldwijd te verminderen met 3,8 procent tot 5,05 hl. Het energieverbruik per hl daalde vorig jaar met liefst 16,7 procent tot 0,15 gigajoules en de CO2-emissie per hl nam af met 7,7 procent tot 13,88 kg. Vorig jaar werd ook 97 procent van InBev’s afval- en nevenproducten gerecycleerd tegenover 95 procent in 2005. Dat staat te lezen in InBev’s derde Global Citizens Report.

Door het water efficiënter te gebruiken kon InBev het waterverbruik per hl de afgelopen drie jaar wereldwijd doen dalen met 8,9 procent. In moutfabrieken werd in 2006 6,8 m3 water per ton (7,08 m3/ton in 2005) verbruikt, in brouwerijen waar niet bier én softdrinks aangemaakt worden 5,29 hl water per hl (5,52 hl/hl in 2005) en in louter softdrinkfabrieken 1,83 hl water per hl (1,84 hl/hl in 2005). InBev gebruikte in 2006 in totaal 1,05 miljard hl water (1,014 miljard hl in 2005).

Ondermeer om de klimaatopwarming tegen te gaan wil InBev zoveel mogelijk energie besparen. De laatste drie jaar daalde het energieverbruik per hl met 21,9 procent. Ook het totale energieverbruik daalde in 2006 tot 27,8 miljoen Gigajoules (30,6 miljoen in 2005). In totaal stootten de InBev-installaties in 2006 2,89 miljoen ton CO2 uit (2,9 miljoen ton in 2005). Slechts een klein deel van de energie is afkomstig van hernieuwbare energie zoals biogas (3 procent) maar dit aandeel neemt toe.

“Voorspeld wordt dat de klimaatopwarming ernstige en verregaande consequenties zal hebben. Voor onze industrie wordt een directe impact op onze basisproducten voorspeld. Het leidt mogelijk ook tot een beperking op de watervoorziening, stijgende energieprijzen, onvoorspelbaar weer en een wijziging in de vraag van consumenten. We erkennen dat we kunnen bijdragen tot een oplossing door meer energie-efficiënt te zijn en verstandiger in het managen en aanboren van energie”, aldus InBev.
L.V.

11 september, 2007 | Geklasseerd onder energie

Reageer 

Klimaatopwarming verandert wereldkaarten

atlas.jpg

Uit de publicatie van de nieuwe Times World Atlas blijkt dat de gevolgen van de opwarming van de aarde zo zichtbaar geworden zijn dat de wereldkaart moet worden aangepast. “We zien hoe de rampzalige milieuveranderingen zich letterlijk voor onze ogen voltrekken. We moeten vrezen dat beroemde landschappen in de nabije toekomst voor eeuwig verdwenen zullen zijn”, aldus Mick Ashworth, de hoofdredacteur van de atlas, bij de voorstelling maandag in Londen. Deze atlas werd in 1895 voor het eerst uitgebracht.

In vergelijking met de vorige atlaseditie uit 2003 zijn bijvoorbeeld de contouren van bepaalde regio’s zoals Bangladesh veranderd. De zeespiegel stijgt er met name 3 millimeter per jaar wat volgens Ashwort duidelijke gevolgen heeft voor deze kustlijn. In de Grote Oceaan komen sommige eilanden meer en meer onder water te staan en in Shishmaref (Alaska) verdwijnt elk jaar 3 meter kustlijn in zee.

Ook in China is de kustlijn gewijzigd. Dat heeft dan weer te maken met het feit dat door de toenemende droogte de Gele Rivier, de op een langste rivier in dit land, soms de zee niet haalt. Ook elders drogen ’s zomers grote rivieren op bepaalde trajecten uit. Dat is het geval met de Rio Grande en Colorado in de VS en de Tigris in Irak. Andere verontrustende vaststellingen zijn dat al 40 procent van de bekende koraalriffen verwoest is en jaarlijks 1 procent van het tropische regenwoud van de aardbodem verdwijnt.

Andere evoluties die meer het gevolg zijn van direct ingrijpen van de mens zien we bijvoorbeeld aan het Tsjaadmeer dat vroeger op het grondgebied van drie landen lag - Tsjaad, Kameroen en Nigeria -, maar inmiddels zodanig gekrompen is dat het zich nog enkel in Tsjaad en Kameroen situeert. Sinds 1963 is dit meer voor 95 procent opgedroogd. De waterspiegel van de Dode Zee is in vijftig jaar 25 meter gedaald. Een lichtpunt is dat de moerassen in Irak, die door Sadam Hoessein waren drooggelegd, inmiddels weer van water worden voorzien en zich beginnen te herstellen.
L.V.

5 september, 2007 | Geklasseerd onder klimaat

Reageer 

IBA’s gevraagd

kleinschalige_waterzuivering.jpg

Uit de zoneringsplannen blijkt dat er in Vlaanderen nog aan 70.000 woningen een individuele waterzuiveringsinstallatie (IBA) moet gebouwd worden omdat deze panden te geïsoleerd gelegen zijn voor aansluiting op het collectief rioleringsnetwerk. Op zoneringsplannen bepaalt de gemeente en het Vlaams Gewest voor iedere woning of het afvalwater kan worden gezuiverd via rioleringen of er een individuele oplossing moet worden uitgedokterd. De toestand is alarmerend omdat de EU oplegt dat tegen 2012 alle woningen dienen aangesloten te zijn op een rioleringsnetwerk of een individuele zuiveringsinstallatie.

VLARIO, het overplegplatform voor de riolerings- en afvalwaterzuiveringssector in Vlaanderen, pleit er samen met de Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten voor dat dergelijke IBA’s zoveel mogelijk door de gemeenten of intercommunales aangekocht en beheerd worden. Hierdoor wordt vooreerst de kwaliteit gegarandeerd zowel van de installatie als het beheer ervan. De circa 6.000 euro kostprijs van zo’n installatie betekent daarnaast een te zware kost voor de gezinnen. Ook omwille van een gelijke behandeling van burgers, die allen bijdragen voor de sanering van huishoudelijk afvalwater, is het logisch dat de overheid de kost op zich neemt.

Bierbeek is de gemeente in Vlaanderen die op dit vlak al sinds jaren toonaangevend is. Vorige week werd in deelgemeente Opvelp de 100e IBA geplaatst op kosten van de gemeente. Bierbeek liet al tien jaar terug de eerste installaties bij particulieren plaatsen. Een evaluatie na 25 installaties leerde dat om een goed zuiveringsrendement te garanderen de hoogste eisen moesten gesteld worden aan de kwaliteit van de installatie en de zorg ervoor. Zo koopt de gemeente via aanbesteding enkel BENOR-gecertificeerde installaties en stelt ze hoge eisen aan technische aspecten zoals de behuizing, besturing en foutdetectiesysteem. De gemeente neemt de kost van aankoop en plaatsing en de exploitatie voor haar rekening.

Momenteel heeft de gemeente al tweederde van alle installaties geplaatst die in Bierbeek voorzien zijn. Dit jaar worden er nog 25 geplaatst en volgend jaar de resterende 25. Al tegen 2008 wil Bierbeek een zuiveringsgraad van 100 procent halen. Naast de IBA’s moet Bierbeek hiervoor nog 0,5 procent rioleringen aanleggen, terwijl Aquafin nog ongeveer 5 procent rioleringen moet aansluiten aan het zuiveringsstation.
L.V.

3 september, 2007 | Geklasseerd onder Verontreiniging

Reageer