Weer vis in de Zenne

(Foto: Wikipedia)
Uit onderzoek door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek blijkt dat er voor het eerst sinds lang weer vis zwemt in de Zenne. Zowel in Lembeek, Drogenbos en Leest bij Mechelen werd er vis aangetroffen. Bij een gelijkaardig onderzoek in 2003 was dat niet het geval. De opvallende verbetering is het gevolg van de recente inspanningen op vlak van waterzuivering.
Het Instituut onderzocht eind juli het visbestand op 5 plaatsen. In Anderlecht en Vilvoorde werd niets gevonden. Dat was wel het geval in Lembeek (driedoornige stekelbaars) en Leest (paling). De meeste vissen werden aangetroffen in de Zennebeemden in Drogenbos waar de Zenne vrij natuurlijk meandert en de waterkwaliteit beter is dan elders. Hier werden honderden driedoornige stekelbaarsen aangetroffen naast de tiendoornige stekelbaars, blankvoorn, blauwbandgrondel en riviergrondel.
Het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek noemt de resultaten “indrukwekkend”. “Er zijn weliswaar nog niet veel vissen aanwezig en het gaat vooral om soorten die goed tegen vervuiling kunnen zoals stekelbaars en blauwbandgrondel, maar de verbetering op korte termijn is zeer mooi. De recente inspanningen om het water te zuiveren - in 2006-2007 werden waterzuiveringsinstallaties vernieuwd en nieuwe in gebruik genomen - werpen duidelijk hun vruchten af”, aldus het Instituut.
L.V.
Controverse over Swindle-docu
De voorbije dagen laaide ook in ons land de controverse op over “The Great Global Swindle” op naar aanleiding van de uitzending van deze documentaire op maandag 27 augustus. In een open tribune die De Standaard die dag publiceerde vragen vier wetenschappers, met name Peter Tom Jones (KUL), Philippe Huybrechts (VUB), Jean-Pascal van Ypersele (UCL) en Serge de Gheldere (klimaatambassadeur) evenals twee journalisten (Alma De Walsche en John Vandaele) zich af waarom Canvas deze leugenachtige docu uitzendt. “Hiermee voedt Canvas de klimaatscepsis. Wanneer klimaatscepsis verhindert dat er een stringend klimaatbeleid wordt gevoerd, dan heeft dit vandaag en in de toekomst verregaande gevolgen voor miljoenen tot zelfs miljarden mensen”, aldus het zestal.
In deze docu wordt de kritiek samengevat die wetenschappers hebben op de Al Gore-film An Inconvenient Truth. Centrale stelling van deze documentaire, die gedraaid werd door Martin Durkin, is dat niet de menselijke activiteit aan de basis ligt van de actuele opwarming van de aarde en de stijging van de CO2-concentratie, maar natuurlijke fenomenen. Hierbij wordt in de eerste plaats gewezen op een verhoogde zonneactiviteit en een stijging van het aantal zonnevlekken, maar ook op vulkanische activiteiten, oceanen en dergelijke… De geringe invloed van de mens op het klimaat op de aarde wordt gestaafd met verwijzing naar de relatief warme Middeleeuwen en de daling van de globale temperatuur tussen 1940 en 1970. Enkele maanden terug werd deze docu scherp onder vuur genomen door een 40-tal internationale klimaatwetenschappers.
Wat de invloed van de zonneactiviteit betreft wijst het Belgische zestal op onderzoek door het VN-klimaatpanel waaruit blijkt dat dit inderdaad een opwarmend effect heeft, maar dat het temperatuurverhogend effect slechts miniem is in vergelijking met de opwarmende invloed van de menselijke uitstoot van broeikasgassen. Een nieuwe studie gepubliceerd in het vakblad Proceedings of the Royal Society toont echter aan dat de zon op geen enkele manier verantwoordelijk kan zijn voor de versnelde opwarming sinds 1985-87 omdat deze sindsdien net in de klimaatafkoelende richting evolueerde. De gemiddelde temperatuur op aarde steeg sindsdien evenwel met 0,3°. Klimaatwetenschappers wezen er al eerder op dat ook vulkanen en oceanen niet als oorzaak kunnen beschouwd worden van de actuele opwarming.
L.V.
Lawaaihinder belangrijke oorzaak van sterfte

De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat wereldwijd 3 procent van alle overlijdens door hartziekten zoals beroertes en hartaanvallen te wijten is aan lawaaihinder. Op circa 7 miljoen doden per jaar gaat het om meer dan 200.000 personen die sterven aan de continue blootstelling aan lawaai. In de meeste gevallen is het lawaai afkomstig van het verkeer. Ook luidruchtige buren, cafés en dancings kunnen voor problemen zorgen.
Volgens schattingen zou 2 procent van de Europeanen last hebben van ernstige slaapproblemen als gevolg van lawaaihinder. Lawaaihinder kan ook aanleiding geven tot schade aan het gehoor. De drempel voor mogelijke schade ligt op 85 decibel, de pijngrens tussen 120 en 130 decibel. Permanente blootstelling aan geluid, ook aan minder luide blootstelling, kan bij kinderen leerstoornissen veroorzaken. Chronische blootstelling aan luid lawaai is verantwoordelijk voor 3 procent van alle gevallen van oorsuizen, waarbij mensen een continu gesuis in hun oren horen.
Prof. Deepak Prasher, lid van de WGO-werkgroep, stelt in het wetenschappelijk tijdschrift New Scientist dat deze cijfers erop duiden dat lawaai binnen het geheel van de milieuvervuiling tot nog toe steeds stiefmoederlijk behandeld werd en mensen zich niet bewust waren van de impact op hun gezondheid. De WGO pleit ervoor dat alle Europese steden met meer dan 250.000 inwoners lawaaikaarten opstellen met hotspots waar het verkeerslawaai het ergste is.
Zie ook: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs258/en/
L.V.
Naaktprotest tegen opwarming

Zaterdag 18/8 hebben 600 mensen zich naakt laten fotograferen op de Aletsch Gletsjer, hoog in de Zwitserse Alpen. Het ging om een gezamenlijk project van Greenpeace Zwitserland en de gerenommeerde naaktfotograaf Spencer Tunick waarmee om aandacht gevraagd werd voor smeltende gletsjers wereldwijd. Door naakt te poseren symboliseerden de actievoerders hoe kwetsbaar gletsjers zijn voor klimaatverandering.
Als de opwarming van de aarde in dit tempo doorgaat zullen volgens Greenpeace in 2080 de meeste Zwitserse gletsjers gesmolten zijn. De laatste 150 jaar is de oppervlakte van gletsjers in hooggebergtes al met ongeveer eenderde afgenomen. De totale inhoud daalde zelfs met de helft. Het smelten begon rustig, maar gaat nu in steeds sneller tempo. De Aletsch Gletsjer bijvoorbeeld heeft zich het afgelopen jaar al 115 meter teruggetrokken.
De Amerikaanse kunstenaar Tunick is wereldberoemd voor zijn opmerkelijke composities met naakte mensen. Voor twee jaar was hij te gast in Brugge waar hij een 1000-tal blote Belgen vereeuwigde. Eerder maakte hij al soortgelijke foto’s aan het Grand Central Station in New York. In Mexico-stad fotografeerde hij begin dit jaar 18.000 naakte mensen in een kiekje. Met de fotosessies op de gletsjer wil Tunick laten zien dat klimaatverandering niet iets abstract is maar een reële bedreiging die ons allemaal aangaat.
L.V.
Het wordt warm de komende jaren

Tot 2009 zullen koele oceaanstromingen de opwarming van de aarde was afremmen maar in de periode 2009-2015 zal het in minstens de helft van de jaren warmer zijn dan in 1998, met een gemiddelde oppervlaktetemperatuur wereldwijd van 14,54 graden Celsius het tot dusver warmste jaar. In 2014 zal het 0,3 graden warmer zijn dan in 2004. Dat blijkt uit berekeningen door onderzoekers van het Hadley Centre for Climate Prediction and Research uit het Engelse Exeter.
Terwijl andere onderzoeken zich tot nog toe enkel aan langetermijnvoorspellingen waagden over de temperatuurevolutie de komende eeuw, ontwikkelden deze Britse wetenschappers onder leiding van Doug Smith een computermodel waarmee ze het klimaat tien jaar vooruit kunnen voorspellen. Naast het broeikaseffect gebruiken ze ook gegevens over natuurlijke schommelingen in de oceaan en de atmosfeer.
Zo wordt sinds 1999 de oceaantemperatuur gemeten met behulp van duizenden geautomatiseerde meetboeien. De waarneming van oceaanstromingen is dan weer sterk verbeterd met de gegevensopslag en -analyse via satellietten. Atmosferisch beïnvloeden de luchtdrukverschillen bij IJsland en Azoren de voor het Europese weer belangrijke richting van de straalstroom. De onderzoekers hielden ook rekening met El Nino, een om de paar jaar terugkerend natuurfenomeen in de tropische Pacific.
Het zopas in Science gepubliceerde onderzoek vond plaats in 2005 en had betrekking op de periode 2005-2015. De voorspellingen voor de periode 2005-2007 bleken alvast correct. Tot 2009 blijft de gemiddelde temperatuur wereldwijd ongewijzigd. Nadien zou er zich een forse stijging voordoen. Tegen 2015 zou de temperatuur gemiddeld een halve graad hoger liggen dan het gemiddelde van de jongste dertig jaar.
L.V.
Australische ambities voor Leuvens Solar Team
Het Solar Team, bestaande uit 14 ingenieursstudenten van de Leuvense hogeschool Groep T vertrekt dit najaar met veel ambitie naar de World Solar Challenge in Australië, het tweejaarlijkse officieuze wereldkampioenschap voor zonnewagens. “We hopen op minstens een plaats binnen de top-5. Zonder pech wordt het top-3 en is zelfs een eerste plaats is in dat geval niet onmogelijk”, aldus woordvoerster Anneleen Van Melkebeek.
De World Solar Challenge is een tocht van 3.000 km door de Australische woestijn van het noordelijke Darwin naar het zuidelijke Adelaïde die in oktober plaatsvindt. Studententeams uit de hele wereld nemen het tegen mekaar op. De zonnewagens doen tegen een gemiddelde snelheid van zo’n 100 km/uur vier dagen over de afstand. Twee jaar terug participeerde ook al een Groep T-team aan de race en eindigde 11de.
De Leuvense studenten doopten hun wagen “Umicar Infinity” verwijzend naar hoofdsponsor en zonnecellenproducent Umicore. In hun nieuw reglement legden de organisatoren op dat de wagens meer in de praktijk toepasbaar moesten worden. In vergelijking met de Groep T-wagen van 2 jaar terug werd thans gebruik gemaakt van een kleiner zonnepaneel (6 m2), een echte deur ingebouwd en de zithouding van de chauffeur comfortabel gemaakt.
Het kostenplaatje van de Leuvense deelname aan de World Solar Challenge loop in totaal op tot zo’n 2 miljoen euro, waarvan 1,75 miljoen euro voor de wagen. Om deze kosten te dekken konden de Leuvense studenten rekenen op de sponsoring van 105 bedrijven. In de meeste gevallen leverden deze gratis materiaal. De wagen is overigens slechts 175 kilo zwaar, de motor heeft een efficiëntie van 97 procent en een optimale aërodynamica (CdA is lager dan 0,12 tegenover bijvoorbeeld 0,77 bij Renault Clio Sport).
L.V.
Klimaatveranderingen bedreigt tal van Alpenplanten
Tal van planten in de Italiaanse alpen komen momenteel honderden meter hoger voor dan vijftig jaar geleden. Diverse van deze alpiene plantensoorten dreigen binnenkort te verdwijnen omdat ze niet meer hogerop kunnen. Dat blijkt uit onderzoek door Ensconet, het Europees netwerk dat instaat voor het behoud van de zaden van inheemse planten. De resultaten hiervan werden vergeleken met een gelijkaardige studie vijftig jaar geleden.
52 van de geobserveerde plantensoorten bleken hogerop de bergen voor te komen dan een halve eeuw geleden, geen enkele situeerde zich op een lager niveau. Vele kwamen thans 430 meter hoger voor. Enkele van de plantensoorten hebben inmiddels de top van de berg bereikt en zijn op korte termijn derhalve met uitsterven bedreigd. Het gaat onder meer om planten zoals de blauwe gentiaan.
De Italiaanse onderzoekers van de universiteit van Pavia, die de studie uitvoerden, schrijven deze evolutie toe aan het feit dat de temperatuur op aarde de afgelopen 50 jaar met 1,5° celsius steeg. Door de stijgende temperatuur proberen planten zich aan te passen of zich te verplaatsen. 1 plantensoort op 4 op het Europese continent is in gevaar. 800 zijn op korte termijn met uitsterven bedreigd.
De Nationale Plantentuin van België in Meise, die deel uit maakt van Ensconet, wijst op de nefaste gevolgen van het verdwijnen van plantensoorten. “Het lijkt op zich niet zo erg, een soort meer of minder op aarde, maar zo eenvoudig ligt dat niet. Elke plant- of diersoort is afhankelijk van andere soorten voor bestuiving, voedsel of bescherming. Dit geheel noemen we een ecosysteem. Dit zorgt ervoor dat dieren, planten en mensen op een bepaalde plaats kunnen overleven. Wanneer één soort wegvalt kan dat grote gevolgen hebben voor het geheel, ook voor de mens”, aldus de Plantentuin.
In de persmededeling van de resultaten wijst Ensconet overigens ook op de financiële problemen waarmee de Nationale Plantentuin van Meise momenteel kampt. “In Meise worden vele bedreigde planten bewaard, maar gebrek aan financiële middelen brengt dit in gevaar. Dit is extreem verontrustend omdat ook in België net als in de Alpen thans al het geval is op termijn vele plantensoorten bedreigd zijn door de klimaatopwarming”, aldus David Aplin van Ensconet.
L.V.
Minder auto’s door tolheffing
De invoering van een tolheffing voor auto’s in de binnenstad in de Zweedse hoofdstad Stockholm heeft het verkeer in een klap met 20 procent doen verminderen. Dat blijkt uit berekeningen van het Zweedse ministerie van verkeer. Op 1 augustus, dag dat het systeem werd ingevoerd, werden in deze stad 238.000 voertuigen geregistreerd, wat 60.000 minder is dan tijdens de laatste twee dagen zonder tol.
Sinds woensdag dienen autobestuurders naargelang de afstand op werkdagen tussen 6h30 en 18h30 tussen de 10 en 20 kronen (1,10 tot 2,20 euro) neer te tellen. In de weekends blijft het autorijden in de stad gratis. Wagens met een buitenlands nummer hoeven het tolgeld niet te betalen. Eigenaars van elektrische of hybride wagens worden vrijgesteld tot 2012. De tolfheffing gebeurt met behulp van camera’s die de voertuigen identificeren.
De inwoners van Stockholm hadden zich vorig jaar in september na een testperiode van 7 maanden in een referendum uitgesproken voor een tolheffing. Als argumenten hiervoor golden vooral de verbeterde luchtkwaliteit in de stad, daling van het aantal ongevallen en de kortere rijtijden. Het openbaar vervoer in Stockholm werd voorafgaand sterk uitgebreid. Met de maatregel volgt Stockholm het voorbeeld van andere grootsteden als Londen, Rome en Singapore.
Ook in ons land dook de discussie over tolheffing weer op naar aanleiding een bericht midden juli in Le Soir dat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zou overwegen om dit aan in te voeren. Er zou volgens Le Soir in de toekomst moeten betaald worden aan de veertig belangrijkste toegangswegen naar het centrum van Brussel. Brussels minister van mobiliteit Pascal Smet ontkende dit echter formeel. De automobilistenvereniging Touring liet meteen fel protest horen.
L.V.
Duffel krijgt (virtueel) grootste zonnecentrale

Foto: http://www.vlaanderenvanuitdelucht.be
Reynaers Aluminium breidt zijn wereldwijd distributiecentrum in Duffel uit. Daarbij horen ook 3.072 zonnepanelen op het dak van het nieuwe magazijn, dat momenteel wordt gebouwd. De fotovoltaïsche dakinstallatie zal zich uitstrekken over een oppervlakte van 16.000 m² en zou op jaarbasis 500.000 kWh groene stroom produceren. Dit komt overeen met het jaarverbruik van 166 gezinnen. Mocht ze vandaag al werken, zou ze de grootste fotovoltaïsche dakinstallatie in België zijn. Een traditionele elektriciteitscentrale van dezelfde omvang zou jaarlijks 280 ton CO2 uitstoten. De zonnepanelen zullen de volledige energiebehoefte van het nieuwe magazijn dekken. De weekendproductie zal in het elektriciteitsnet geïnjecteerd worden. De terugverdientijd van het project is berekend op 9 jaar. De installatie zal operationeel zijn vanaf december 2007. “Naast onze innovaties op het gebied van duurzame bouwoplossingen beschouwen we het als onze plicht om actief mee te werken aan de verminderde uitstoot van broeikasgassen en meer elektriciteit te halen uit hernieuwbare energie”, verklaart CEO Martine Reynaers.
De voorbije maanden wordt bijna elk nieuw, groot fotovoltaïsch project omschreven als het ‘grootste van België’… wanneer het af is. Begin mei nam Glaswerken Ceyssens in Heusden-Zolder een oppervlakte van 2.760 m² pv-panelen in gebruik (foto), goed voor een vermogen van 300.000 kwh per jaar. De constructie werd niet op het dak van het bestaande bedrijfsgebouw aangebracht, maar in een optimaal hellende schansvorm naast het gebouw. Zo fungeert ze ook als overdekking van de bedrijfsparking.
Voorlopig (2-8-2007), maar wellicht niet lang meer, is de installatie van drukkerij De Vroede (Nijlen) de grootste producent van zonne-elektriciteit, die door de VREG erkend is voor het verkrijgen van groenestroomcertificaten. Het vermogen ervan bedraagt ongeveer 150.000 kWh.
K.M.
Opwarming doet meer stormen
De sterke stijging van het aantal orkanen en tropische stormen in de Noord-Atlantische Oceaan de afgelopen tien jaar is wel degelijk een direct gevolg van de klimaatopwarming op aarde en wordt geenszins veroorzaakt door natuurlijke cycli zoals het Amerikaanse regeringsagentschap US National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) beweert. Dat stellen Greg Holland van het Amerikaanse Centrum voor Atmosferisch Onderzoek en Peter Webster van het Georgia Institute for Technology in het blad Philosophical Transactions of the Royal Society of London.
Beiden staven hun stelling door te wijzen naar het verband tussen de toename van dergelijke natuurfenomenen en de temperatuurstijging van het oppervlaktewater van deze oceaan. In de periode 1900-1930 deden zich boven de Noord-Atlantische Oceaan jaarlijks gemiddeld 6 wervelstormen voor. Het ging om vier orkanen en twee tropische stormen. In de periode 1930-1940 waren er dat reeds tien, waarvan vijf orkanen en vijf tropische stormen. Tussen 1995 en 2005 steeg dat aantal tot vijftien, waarvan acht orkanen en zeven tropische stormen.
Tegelijk met de verdubbeling van het gemiddeld aantal orkanen en tropische stormen steeg het oppervlaktewater in deze oceaan de afgelopen 100 jaar met 0,7 graden, wat onmiskenbaar een resultaat is van de klimaatopwarming. Het verband tussen de temperatuur van het oppervlaktewater en het voorkomen van dergelijke natuurfenomenen werd al eerder aangetoond. Het staat volgens beide onderzoekers dus vast dat de stijging van het aantal orkanen en tropische stormen voor het grootste deel een direct gevolg is van de opwarming van de aarde.
LV
ARGUS brengt voortaan dagelijks nieuws uit binnen- en buitenland