Temperatuur in ons land stijgt snel

opwarming.jpg
Uit het eerste klimaatrapport van het Koninklijk Metereologisch Instituut blijkt dat de gemiddelde temperatuur in ons land de afgelopen twintig jaar in ons land met 0,9 graden gestegen is terwijl dat wereldwijd slechts met 0,54 graden het geval was. Over een periode sinds 1833 en 2006 was er een stijging van 8,8 naar 10,6 graden. Sinds 1987 deed er zich opmerkelijke sprong voor van 0,9 graden. Een stijging met bijna één graad op nauwelijks 20 jaar is volgens KMI-specialisten zeer uitzonderlijk en heeft zich de afgelopen honderdduizend jaar nauwelijks voorgedaan. Op andere plaatsen in wereld, zoals noord- en zuidpool, stijgt de temperatuur echter nog sterker.

Ook op tal van andere criteria blijkt volgens het KMI een onvoorstelbare evolutie in het klimaat. Zo deden zich tussen 1955 en 1988 in ons land 4 hittegolven voor, maar sindsdien is de frequentie opgeklommen tot één per jaar. Met de stijging van de temperatuur nam de dikte van de sneeuwlaag in de ardennen af met gemiddeld 15 cm over vijftien jaar. Vanaf 2005 is de temperatuur in de herfst ook aan een opvallend steile klim begonnen. Deze herfst zou wel eens uitzonderlijk kunnen blijken aangezien de wind vooral uit zuiden kwam. Afwachten hoe het in de toekomst evolueert…
L.V.

(Bron figuur zie: http://www.yabasta.be/spip.php?article284)

Duurzame landbouw als dam tegen armoede

Aaron met z'n koe in de Wetstraat op bezoek bij premier Verhofstadt (daar zonder koe) 

Begin dit jaar was Aaron Siu, een boer uit Oeganda, te gast in ons land.Hij kwam hier pleiten voor duurzame landbouw als dam tegen de armoede in zijn land en andere landen in Afrika. En dit op uitnodiging van de NGO Vredeseilanden. Oeganda beschikt over vruchtbare bodems en een tropisch klimaat maar toch leeft een groot deel van de bevolking op het platteland er in armoede.Vooral door de daling van de landbouwprijzen. Maar ook de klimaatopwarming begint er meer en meer te wegen op de vruchtbare landbouwgronden. Aaron heeft met hulp van de boerenorganisatie Butumfa bewezen dat het anders kan. Met duurzame landbouw en aandacht voor een goede vermarkting kan je als boer iets opbouwen in Oeganda. Duurzame landbouw of het gebrek eraan is een wereldwijd probleem. Ook als consument kan je een verschil maken door producten van duurzame landbouw en eerlijke handel op je boodschappenlijstje te zetten.

foodhunt_tn.jpg

Netwerk energiebesparingsbedrijven

5037_logo_cel_soc_econ_rgb.jpg

De Koepel van Vlaamse Kringloopcentra werkt aan de uitbouw in Vlaanderen van een gebiedsdekkend netwerk van energiebesparingsbedrijven in de sociale economie. De klusjesploeg waarmee Wonen en Werken in Leuven energiebesparende maatregelen uitvoert in huizen van senioren geldt hierbij als voorbeeld. Dat heeft Flip Lenders (KVK) in de marge van de Week van de Sociale Economie van 9 tot 16 maart.

Wonen en Werken werd omwille van dit project samen met KVK door staatssecretaris voor sociale economie Els Van Weert uitgeroepen tot een Ambassadeur Sociale Economie 2007. Ze ontvingen hiervoor 15.000 euro om de energiebesparende initiatieven in de sociale economie verder uit te bouwen. Van Weert stak tijdens de Week van de Sociale Economie in een Leuvense woning met leden van de klusjesploeg en lokale politici zelf de handen uit de mouwen.

De ploeg van Wonen en Werken voerde het afgelopen jaar in een 800-tal woningen van bejaarden in het Leuvense kleine werken uit die de energie-efficiëntie van hun woning verbeterde. KVK wil de mogelijkheden van deze nieuwe niche in de sociale economie verder in kaart brengen, bekendmaken, bestaande en kandidaat-ondernemers bijeenbrengen in samenwerkingsverbanden.

Volgens Filip Lenders is er in deze nieuwe niche nog veel werk mogelijk - ook voor laaggeschoolde en langdurig werklozen. De energiebesparende maatregelen waarvan sprake varieren van eenvoudige ingrepen zoals het aanbrengen van tochtstrips tot complexere zaken zoals het plaatsen van dubbele beglazing. Al tientallen sociale economiebedrijven hebben zich reeds bij KVK aangemeld om werk te maken van dergelijke projecten.
L.V.
Zie ook: http://www.kringloop.net/ en http://www.kringwinkel.be/

Verenigde Naties geven EU veeg uit de vispan

kabeljauw.jpg

De VN klagen de laksheid van de wereld aan betreffende de bescherming van de visstocks. Volgens een rapport van de FAO zijn vooral kabeljauw, heek, heilbot en tonijn sterk bedreigd in hun voortbestaan. De Europese Unie doet te weinig om de situatie op het terrein te verbeteren en is mee verantwoordelijk voor de nefaste situatie van de wereldwijde visvoorraden. Twee derde van de vissoorten op volle zee is volgens het FAO immers overbevist of uitgestorven.
Vooral landen als China, Rusland en Japan, maar ook Spanje en enkele andere Europese landen zouden 40 tot 45% zwart vangen volgens specialisten van het Wereld Natuur Fonds. Dat de Europese Unie bovendien visserijakkoorden afsluit met landen uit West-Afrika zonder afspraken te maken over quota vind deze NGO volstrekt onaanvaardbaar.
De VN denkt dat de ondersteuning en versterking van de regionale organisaties die het wereldwijde visserijbeheer in goede banen moeten leiden soelaas kan brengen. Vraag is of het kalf al niet te ver verdronken is om op deze maatregelen te wachten…

H.D.

Economisch-ecologische botsing in Polen

Copyright P. Malczewski

Dat met de toetreding tot de Europese Unie van verschillende Oost-Europese staten heel wat ecologische rampen zouden gebeuren stond in de sterren geschreven. Maar wat in de buurt van de Poolste stad Augustow (in het noordoosten van het land) te gebeuren staat is rampzalig. Om het vrachtverkeer tussen Warschau end e Baltische Staten vlotter te laten verlopen en het centrum van de stad te vrijwaren van onophoudelijk denderend vrachtverkeer wil de Poolse regering een ringweg aanleggen. Maar daardoor zou een deel van de Rospuda-vallei doorsneden worden en dat is een uniek Natura 2000-gebied dat zijn gelijke niet kent in de Unie vanwege de ongerept- en onbetredenheid, wat uiteraard gepaard gaat met een unieke fauna en flora. De bulldozers zijn, met de goedkeuring van de plaatselijke bevolking, aan de voorbereidende werken begonnen. De Europese Commissie en vele milieu-activisten zijn vierkant tegen en dreigen met juridische stappen vanaf begin volgende week.
De verwachting is dat Polen niet zal plooien en dat een harde confrontatie nakend is. Het zal niet de laatste keer zijn dat de hoogste Europese natuurwaarden in gevaar zijn want in datzelfde Polen is de  om andere redenen unieke Biebrza-vallei eveneens bedreigd door… de aanleg van dezelfde autosnelweg.
H.D.

BRABANDER NIET GEALARMEERD DOOR OPWARMING

Uit onderzoek door het departement Economisch Hoger Onderwijs van de Katholieke Hogeschool Leuven onder 1.818 inwoners van Vlaams- en Waals-Brabant blijkt dat de Brabander niet echt wakker ligt van klimaatopwarming. 95 procent is er weliswaar van overtuigd dat er een milieuprobleem is, maar 32 procent vindt het “gedoe rond de opwarming van de aarde” overdreven. De Brabander is niet echt gealarmeerd, want op een vijfpuntenschaal geeft hij de ernst van de situatie een score van 3,5. Neutraal is 3.

Bij een keuze tussen technologie, een mentaliteitswijziging of wetgeving of regels als oplossing voor de problematiek van de opwarming der aarde ziet 7 op 10 van de ondervraagden vooral heil in een mentaliteitswijziging. 18 procent verwacht dat het licht zal komen uit technologische hoek en 12 procent denkt dat het vooral zal moeten opgelegd worden via wetgeving en regelgeving. 83 procent vindt wel dat de overheid globaal genomen meer zou moeten doen.

Om zelf bij te dragen tot een verbetering van de situatie wordt uit een reeks mogelijkheden in de eerste plaats gekozen voor het laten vallen van vliegtuigreizen (7 op 10). Op de tweede plaats komen vlees eten en met de auto rijden (voor 4 tot 5 mensen op 10 bespreekbaar). Een heel stuk moeilijker wordt als drastisch zou ingegrepen worden in de stroomvoorziening tussen 9h ’s avonds en 6h ’s morgens. Het minst bespreekbaar is dat ze maar 1 kind per koppel zouden mogen hebben.
L.V.

Hoe lekker is de victoriabaars?

De victoriabaars heeft, zoals Darwin’s Nightmare liet zien, niet alleen voor een ecologische ramp, maar ook voor een socio-economisch onevenwicht gezorgd. Door toedoen van de mens.
Of niet?
Kunnen we het ook niet van een ander perspectief bekijken. Laten we even kosmisch uitzomen en de planeet aarde van op een afstand bekijken. Van op een satelliet die op 20.000 km afstand de aarde observeert. We zien een planeet, waarin de mens een onderdeel vormt van een complex ecosysteem, handelt, beweegt, schiet, negotieert en uitzet. Vissen uitzet, die andere ecosystemen in onevenwicht brengen. En die nadien een ander evenwicht vindt. Altijd. Tot er weer een actie komt. En de natuur reageert, reactie.

Vissen, een complexe soort, want we zien ze niet. Meestal niet. Alleen als ze boven worden gehaald. Hetgeen er onder de spiegel gebeurt, zien we niet. En hetgeen we niet zien, raakt ons niet. Tot een film de andere kant van de spiegel kan laten zien. Of tot een bepaalde soort niet meer voorhanden is. Uitgeput, leeggevist.
Wat dan?
Meestal gaan wij, mensen, gewoon elders vissen. Voor de kusten van Senegal en Mauritanië bijvoorbeeld. Tot die ecosystemen, biologisch –en sociologisch uit evenwicht geraken. Zo blijken heel wat Afrikaans bootvluchtingen, ex-vissers te zijn, die onvoldoende vis boven halen omdat de Europese vissersvloten sneller en krachtiger zijn.

WWF heeft samen met andere organisaties een Viswijzer uitgebracht. Die vertelt je welke vis je zonder (ecologische) bezwaren kunt consumeren en welke niet. ‘Goede’ vissen zijn afkomstig van populaties die niet overbevist zijn of waarvoor duurzame visserijmethoden werden gebruikt. ‘Slechte’ vissen daarentegen kan je beter mijden. De nijlbaars vind je in het midden terug, zeg maar ‘2de keuze’. Misschien cynisch, na het zien van de Darwins’ nachtmerrie. Logisch als je weet dat de gebruikte criteria van de Viswijzer geen rekening houden met sociologische aspecten.

Wie hierover meer wil weten kan surfen naar het dossier ‘leven in zee’ op www.wwf.be en er de viswijzer downloaden. Meer achtergrondinformatie vind je ook op www.goedevis.be

Philippe Weiler
Hoofd Water Programma
WWF België

Biodiversiteit op het terrein

nijlbaars.gif

Biologische systemen, zoals de levensgemeenschap van dieren, planten en micro-organismen in een meer, worden gekenmerkt door evenwicht. Het gaat daarbij om een dynamisch evenwicht. De toestand verandert daarbij voortdurend. Eerst doet de ene, dan weer de andere soort het beter.

De Nijlbaars verstoorde het biologische evenwicht in het Victoriameer, of beter gezegd, hapte het gewoon weg. Van de honderden vis- en andere soorten die er ooit voorkwamen, er thuishoorden en de lokale vissersnetten vulden, blijft er niet veel meer over. Een ecologische ramp, maar ook en vooral een sociale en economische drama… Het is spijtig dat het tot dergelijke proporties moet komen om het belang van een gezonde natuurlijke omgeving in de kijker te zetten.

Wat we immers vaak vergeten is dat die biologische systemen, een belangrijk onderdeel van het modieuze concept biodiversiteit, de basis vormen van ons menselijk welzijn en overleven. Dat komt nog eens dramatisch tot uiting door het voorbeeld van de Nijlbaars in het Victoriameer: de wat makkelijk aan de schandpaal gehamerde roofvis hapte in één klap ook het evenwicht in de samenleving rond het meer weg, met een handvol rijken maar vooral ontelbare armen, ziekte en andere ellende tot gevolg.

De film Darwin’s Nightmare won een resem prijzen, en dat was wellicht niet voor de technische hoogstandjes of innoverende cameracapriolen, maar wel door de messcherpe analyse van de situatie en het in de schijnwerpers plaatsen van de schrijnende werkelijkheid. Voorwaar oververdiende prijzen!

Wij met onze talrijke diploma’s en uitstekende nieuwsaanbod steken ons al te vaak liever weg achter een smoggordijn dan dat we de werkelijkheid onder ogen zien en er iets aan doen. Want ook bij ons heet onze grootste vijand en deze van onze kinderen en kleinkinderen niet de Nijlbaars, het fijn stof of het klimaat, maar wel degelijk … de mens!

Marc Peeters,
Nationaal knooppunt Biodiversiteitsverdrag.

meer info en links:
http://www.natuurwetenschappen.be/biodiv/

een wedstrijd over biodiversiteit: http://www.natuurwetenschappen.be/institute/structure/biodiv/actual/new/contest

amai-biodiversiteit: http://www.natuurwetenschappen.be/common/flash/amai/index_NL2.html

De brochure ‘Biodiversiteit in België: een overzicht’ kan je bestellen door te mailen naar biodiversiteit@natuurwetenschappen.be of bel naar 02 627 45 45;
In mei 2007 verschijnt de opvolger van deze eerste brochure: ‘Biodiversiteit in België: van vitaal belang’

Uit Darwin’s Nightmare (2)

Raphael.gif

Raphael, Nachtwaker bij het Nationaal Instituut voor de Visvangst: “De soldaten verdienen hier veel geld. De regering betaalt ze heel goed.
Daarom willen wij allemaal graag in dienst, maar daar is geen kans op. Als ex-soldaat kan ik moeilijk terug in het leger, tenzij het oorlog is. Dan kan ik worden opgeroepen”

Sauper: “Dus voor veel mensen zou oorlog goed zijn?”

Raphael: “Veel mensen staan te trappelen, ze hopen op oorlog. Bent u bang voor oorlog?”

Sauper:”ja”

Raphael lacht

Sauper: “u niet?”

Raphael: “Nee, ik ben niet bang van oorlog… Als ik alert ben, dood ik jou eerst, als jij alerter bent, dan dood jij mij eerst.”

Sauper: “En als u mij niet wil doden?”

Raphael: “waarom zou ik u niet willen doden als we vechten? Dat is oorlog: elkaar doden, je moet juist doden…”

***

Vladimir, Marconist Russisch vrachtvliegtuig: “Er is geen oorlog. Alleen heel veel mensen die honger hebben. Want die mensen… die zwarten willen niet werken.”
Sauper: “Maar wat u doet, met uw werk…”
Vladimir: “Geen politieke discussie a.u.b., Daar doe ik niet aan mee. Ik ben maar een marconist.”

Uit Darwin’s Nightmare

Mkono.gif

Enkele markante citaten uit ‘Darwin’s nightmare’, vertoond op 13 maart l.l.:

“Armoede is een vicieuze cirkel, je ouders zijn arm, je wordt arm geboren. Dus je zoon of de kinderen die je later krijgt zijn ook arm…”

en

“Toen God de wereld schiep heeft Hij helaas voor te weinig natuurlijke rijkdommen gezorgd. Dus de mensen vechten om die rijkdommen. Vroeger werd er in Afrika gevochten om land. Maar nu lijkt het wel of er in de hele wereld wordt gevochten om natuurlijke rijkdommen. Wie krijgt ze en wie niet? Dat is de wet van de jungle. Sterke, taaie dieren hebben meer kans om te overleven dan zwakke.
Als we het in de huidige wereld hebben over ‘sterk’, beschouwen we de Europeanen misschien wel als sterker dan de rest. Want dat zijn de mensen achter het IMF en de Wereldbank, en achter de wereldhandel.”

Mkono,
Ex-onderwijzer/baas van een visserskamp aan het Victoriameer, Tanzania

Darwin’s Nightmare

DARWIN_3.gif 

Op 13 maart vertoont ARGUS in Antwerpen de documentaire Darwin’s Nightmare, het schokkende verhaal van de inwoners van het Tanzaniaanse stadje Mwanza aan het Victoriameer. De economie draait er op de export van de nijl- of victoriabaars, Afrika’s grootste zoetwatervis die 1,75 meter lang kan worden.

In de jaren zestig werd bij wijze van wetenschappelijk experiment de nijlbaars in het Victoria-meer in Tanzania uitgezet. Deze vis is niet alleen bijzonder roofzuchtig, hij vermenigvuldigt zich ook razendsnel. Daardoor heeft hij ondertussen 95% van de inheemse soorten vernietigd en destabiliseert hij het hele ecosysteem van één van de grootste tropische meren ter wereld. Maar de nijlbaars is ook een bijzondere lekkernij. Dagelijks wordt er met Russische vrachtvliegtuigen 500 ton nijlbaarsfilet vanuit de luchthaven van Mwanza naar de Europese en Japanse markt uitgevoerd.

“Vis betekent werk”, zegt een inwoner, “en dus geld, en dus eten”. Maar wat voor eten en wat voor werk! De film vertelt de persoonlijke verhalen van de mensen die er werken in de vis- en transport-industrie. Op die manier krijgen we een bijzonder bijtende allegorie van de nieuwe wereldorde. Want Tanzania is niet alleen een van de armste landen ter wereld; terwijl de dure vis geëxporteerd wordt, moet de lokale, door hongersnood, prostitutie, AIDS en misdaad getroffen bevolking zich met de rotte viskarkassen tevreden stellen.
De hallucinante beelden van een oude vrouw die de van maden krioelende karkassen van rotte vissen sorteert, terwijl de ammoniakwalmen haar bedwelmen, zijn niet licht te vergeten. De vrouw, maar ook de aan hun lot overgelaten straatkinderen en de aids-slachtoffers bewijzen dat de export van de nijlbaars niet voor iedereen het grote geluk betekent. Slechts enkelen lijken er echt beter van te worden. Bovendien blijft het een mysterie wat de cargo-vliegtuigen aan boord hebben als ze ter plekke landen, al zijn er sterke vermoedens dat het om wapens gaat die in de talrijke Afrikaanse conflicten gebruikt worden.

Regisseur Hubert Sauper gebruikt het bizarre verhaal van de nijlbaars als aanzet voor het schrijnende verhaal van de ‘échte survival of the fittest’ in de wereldeconomie. ‘Het maatschappelijke model van de toekomst is dat van de democratie van de consument’, aldus regisseur Sauper over zijn onthutsend document, een integere aanval op de perverse mechanismen van de consumptiemaatschappij en de arrogantie van de westerse landen. ‘Ik had dezelfde film in Sierra Leone kunnen draaien, maar dan over diamanten in plaats van vissen, in Honduras, maar over bananen en in Libië, Nigeria of Angola over petroleum. Na meer dan honderd jaar van slavenarbeid en kolonisatie is de globalisatie van de Afrikaanse markt de derde en de meest dodelijke vernedering voor de Afrikanen.’

Een absolute aanrader!

Meer info op:
http://www.argusmilieu.be/filmforum en
http://www.darwinsnightmare.be.

Honda redt de wereld

HondaF1.jpg 

Is er dan toch nog hoop voor deze wereld?
In het komend Formule 1-seizoen plaatst Honda geen reclame op zijn bolides, wel een grote foto van de aarde. Nick Fry, de F1-teambaas van Honda, formuleert het zo. ‘De Formule 1 en het leefmilieu zijn gezworen vijanden. Maar we weten dat er iets moet gebeuren. Omdat we zo in de belangstelling staan maken we veel mensen attent op de milieuproblemen’.
Samen met de foto van de aarde verschijnen ook de namen van talloze donateurs die het voorbije jaar een milieuorganisatie hebben gesteund. Die zullen zo klein op de auto worden geprint dat het er alles samen twee miljoen kunnen zijn. De veertig structurele sponsors van Honda gingen akkoord met het initiatief, en zien hun namen dus niet verschijnen op de wagens.
Ter info: het verbruik van een gemiddelde F1-bolide bedraagt ongeveer 50 liter per 100 kilometer.
H.D.