Ijsbeer en VS zakken samen door het ijs
De Verenigde Staten hebben de ijsbeer op de lijst van bedreigde diersoorten gezet. Nu gaat er een jaar overheen om na te gaan welke daar de oorzaken van zijn en wat er eventueel kan worden aan gedaan. Dan pas zal blijken hoe de VS met dit fenomeen zullen omgaan. Tot dan is het te vroeg om victorie kraaien en te denken dat Amerika ‘eindelijk’ de CO2-bocht heeft gemaakt.
Op dit ogenblik is er hoop bij velen dat er dan een ommezwaai komt in het beleid en dat de koolstofemissies zullen worden aangepakt. De kansen daarop worden echter vrij klein ingeschat omdat Bush nog steeds vindt dat dat schadelijk is voor de Amerikaanse economie. Vergeten we niet dat zijn verkiezingsoverwinning er vooral kwam met substantiële steun van de grote oliemaatschappijen die nu al waarschuwen het geweer niet van schouder te veranderen op straffe van terugtrekking van steun tijdens de volgende verkiezingen.
Bovendien stelt de minister van Binnenlandse Zaken dat de oliewinning in Alaska zeker niet schadelijk is voor de bijna vijfduizend ijsberen die daar nu nog rondwandelen en vooral -zwemmen.
Op heel de Noordpool leven nog een 23000-tal ijsberen die in aantal sterk achteruit gaan. Recente schattingen van Canadese en Noorse wetenschappers zeggen dat tegen 2050 de laatste ijsbeer het loodje zal leggen bij een onveranderd beleid.
H.D.
Mijn inconvenient truth
Ik ben gisterenavond naar “An Inconvenient Truth” gaan kijken. Als u zou opmerken ‘niets te vroeg’, dan geef ik u groot gelijk. De film is in ons land haast drie maanden uit en heeft zelfs het bijna voltallig parlement naar de bioscoop weten te lokken. Al Gore slaagt waar De Croo faalt. Zijn parlementszitjes zitten zelden zo goed gevuld, Geert Lambert even buiten beschouwing gelaten. En ik, ik ging intussen naar ‘Perfume’ kijken (absoluut af te raden), ‘Little Miss Sunshine’ (even absoluut aan te raden) en Borat (als u echt niets beters te doen hebt). Waarom heeft het dan zo lang geduurd? Mijn inconvenient truth is dat ik me niet aangesproken voelde. De hoogmoed! Telkens ik in de bioscoop stond aan te schuiven dacht ik: “Waarom naar iets gaan kijken, waar ik al lang niet meer van overtuigd moet worden.” Mocht ik naar voetbal kijken, zou ik ook niet naar een wedstrijd willen kijken waar ik de score al van ken. Dus waarom naar een veredelde Power Point-presentatie staren, waarvan ik de inhoud uit dag- en weekbladen al heb weten te distilleren?
Gisteren heb ik mezelf verplicht om te gaan kijken. Ik heb er geleerd dat herhaling nooit kwaad kan.
SVdE
Nederlandse ondernemers voor meer natuur
Dat de Nederlandse regeringsvorming moeilijk verloopt weten we al. Maar dat ettelijke kopstukken van Nederlandse bedrijven daarvan gebruik maken om hun ongenoegen te laten blijken over het gebrek aan invulling van het natuurbeleid in de voorbije legislatuur roept toch verwondering op. ‘Wij, mensen werkzaam in nationale en internationale bedrijven en instellingen, maken ons grote zorgen over het verdwijnen van ecosystemen en planten- en diersoorten.’ Dat schrijven onder meer de bestuursvoorzitter Rijkman Groenink van ABN Amro, toezichthouder Antony Burgmans van Unilever, topman Peter Bakker van TNT, Shell-directeur Rein Willems, SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan en Leo van Wijk, de tweede man van Air France-KLM.
Daarmee geven ze gevolg aan een initiatief van het IUCN, de World Conservation Union die de grootste natuurbeschermingsorganisatie ter wereld is en 82 landen groepeert, samen met 111 regeringsagentschappen, 10000 wetenschappers uit 181 landen.
Ik zie onze ‘Captains of Industry’ het initiatief van hun Nederlandse collega’s nog niet direct nadoen.
H.D.
Meer regen in Vlaanderen door opwarming
In haar Milieurrapport Vlaanderen 2006 waarschuwt de Vlaamse Milieumaatschappij dat de gevolgen van de klimaatverandering door de oplopende concentraties aan broeikasgassen ook in Vlaanderen alsmaar zichtbaarder worden. Naast een stijging van de temperatuur komen er ook steeds meer natte dan droge jaren voor in ons land. Ook het aantal dagen met zware neerslag neemt toe. De komende decennia zal vooral in de wintermaanden de neerslagintensiteit verder toenemen. Dit en een stijgende zeespiegel - aan de Vlaamse kust stijgt deze gemiddeld met 2 mm per jaar - zullen volgens de VMM zowel in ons land als in Nederland het risico op overstromingen doen toenemen. België en Nederland zijn op dat vlak de twee meest kwetsbare Europese landen.
Ook andere instanties merken de gevolgen van de klimaatveranderingen in Vlaanderen. Het Provinciaal Centrum in Beitem bijvoorbeeld stelt de jongste jaren bij planten een opvallende verschuiving vast van schimmelziekten naar bacteriële ziekten. Ook in het Zoniënwoud is omwille van de opwarming volgens de bosbeheerders een gewijzigde aanpak nodig. Op lange termijn zal de helft van beukenbomen worden gekapt en vervangen door andere boomsoorten. De opwarming ligt mee aan de basis van de vele ziektes waarmee de beukenbomen kampen. Beuken zijn meer dan andere bomen gevoelig voor stormen en droogte. De opwarming van het zeewater bedreigt volgens het Duitse Onderzoeksinstituut over de Visserij dan weer de papegaaiduikers en drieteenmeeuwen in de Noordzee wegens een toenemend tekort aan zandalen, het favoriete voedsel van de kuikens van deze dieren.
L.V.
Engels Natuurpunt in cijfers
Ter gelegenheid van de aankoop van zijn 200ste natuurgebied geeft de Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) wat interne cijfers vrij over de organisatie. Deze vereniging is zowat de Britse evenknie van ons Natuurpunt.
Op 31 maart van dit jaar bezat de vereniging 131127 ha natuurgebied, waarvan het grootste (Abernethy) goed is voor 13714 ha. Alles samen is 12% van het totale Britse rietareaal in hun handen en 25% van de zoutkreken.
Per jaar trekken hun 200 gebieden ongeveer 1,5 miljoen bezoekers die alles samen ongeveer 17,5 miljoen pond spenderen.
De RSPB-gelederen bestaan uit 547 professionele en 3186 vrijwillige reservaatbeheerders. Alles samen hebben ze 5000 stuks vee. De grootste traditionele boerderij in hun natuurgebieden, die enkel volgens de aloude tradities mag werken, is 5000 hectare groot.
Wie zei daar weer dat onze natuurbeschermers groene baronnen zijn? Met onze 16000 hectare hebben we nog een hele weg te gaan, al heeft het weinig zin deze cijfers verder te vergelijken.
Maar het kan nooit kwaad eens stil te staan bij ‘natuurbescherming in het buitenland’.
H.D.
Vlaams fijn stof heeft impact op 500 miljoen mensen
Het zogeheten “fijn stof” dat in Vlaanderen geproduceerd wordt heeft een impact op een gebied waar meer dan 500 miljoen mensen wonen en dat tot in de Scandinavische landen en Baltische staten reikt. Dat blijkt uit het jongste Milieurapport Vlaanderen (Mira-T 2006). Deze in de lucht zwevende deeltjes kleiner van 10 micrometer zijn erg schadelijk voor de gezondheid. Ziekten, die kunnen ontstaan of verergeren door fijn stof zijn hart- en longziekten, bronchitis en astma. Gemiddeld verkort fijn stof het leven van elke Belg met zo’n 3 maanden. Vooral dieselmotoren en het zware transport worden met de vinger gewezen.
Het in Vlaanderen aanwezige fijn stof is grotendeels afkomstig van het buitenland. Volgens modelberekeningen door de Vlaamse Milieumaatschappij zijn PM10 concentraties in Vlaanderen voor 29 procent afkomstig van eigen emissies, voor 43 procent van buitenlandse emissies en voor 28 procent van natuurlijke en niet toewijsbare bronnen. Voor het PM2,5 is dat respectievelijk 26, 55 en 19 procent. Omdat de Vlaamse emissies een impact hebben op meer dan 500 miljoen mensen is de gezondheidsschade door Vlaamse emissies twee keer zo groot als de schade die in Vlaanderen wordt aangericht door buitenlandse emissies.
Uit het rapport blijkt voorts dat het energiegebruik van het transport in de periode 1990-2000 steeg met 23 procent. De laatste 5 jaar bleef de groei beperkt tot 2 procent. Het gemiddelde energiegebruik van nieuwe personenwagens daalt, maar die trend vertraagt door de aankoop van zwaardere wagens. Voor vermindering van het fijn stof is het nog enkele jaren wachten tot de EU-verplichting om nieuwe dieselmodellen te voorzien van roetfilters van kracht wordt.
L.V.
Prijs voor Vlaams Belang
Dit jaar sleept zich naar z’n einde toe en dus is het weer hoog tijd dat onze retrospectieve vermogens overuren maken. Zo pakte Knack deze week uit met hun mannen van het jaar (waar blijven de vrouwen, Rik?) en Humo begon deze week met de traditionele eindejaarsvraagjes. En er zullen er nog volgen. Wij van ARGUS blogt! onder meer. Zelf liep ik al een tweetal weken rond met de rotsvaste overtuiging dat Luc Van der Kelen, opiniemaker bij Het Laatste Nieuws, de trofee van idiootste milieugerelateerde binnenlandse uitspraak van 2006 op zijn conto had. In zijn editoriaal van 28 november jl. stelde hij zich de vraag of we ooit met Kerstmis zouden barbecuen en leek hij zich te verwarmen aan die eventuele mogelijkheid. Met een inheemse Grand Cru, liet hij verstaan.
Maar het kan nog erger. Bij het Vlaams Belang ontkennen ze gewoonweg het bestaan van het broeikaseffect. Vreemdelingen zien ze overal, maar een wetenschappelijke consensus, ho maar. Dat stond vandaag in De Morgen. “Eonen lang schommelden de temperaturen tussen de ijstijden en de interglacialen, ook tien- en honderdduizenden jaren voor er auto’s rondreden”, aldus VB-kamerlid Filip De Man. “De Verenigde Naties hebben een rist data vervalst en foute formules aangewend om het Kyoto-verhaal geloofwaardig te maken.” Filip, uw trofee staat al klaar. Je mag hem komen halen. Gefeliciteerd!
S.V.D.E.
De laureaat is bekend

Je hoeft je geduld niet langer op de proef te stellen, de laureaat is bekend. Hij/zij is een vijftiental millimeter groot en heeft een overwegend bruine kleur met lichte strepen. Het is de Arctosa cinerea of grindwolfspin geworden, en dat is dus de ‘Spin van het jaar 2007′. Hij is tegelijk de winnaar in 21 Europese landen, en de soort komt ook bij ons voor. De kans op een ontmoeting is wel erg klein want ze is ‘met uitsterven bedreigd’ en is recent enkel gezien aan de Maasbedding.
De bedoeling van de initiatiefnemers van ‘Spin van het jaar’ is om aandacht te vragen voor deze indrukwekkende groep ongewervelden die velen van ons met een schuin oog bekijken. Van de meer dan vijfhonderd soorten die in België leven is ongeveer de helft niet zo algemeen of achteruitgaand. Volgend jaar rond deze tijd delen we de naam van de laureaat van 2008 mee.
De beschrijving en leefgewoonten van dit feestvarken kun je nagaan op http://www.arabel.ugent.be
Een interessant boek over zowat alle spinnen die bij ons voorkomen (ook de grindwolfspin staat erin) is de ‘Spinnengids’ van Tirion Uitgevers (ISBN 90-5210-268-6).
H.D.
Allemaal beestjes
Dat is de titel van een zopas verschenen boek met als ondertitel ‘Mortaliteit en morbiditeit in Vlaanderen - 18de-20ste eeuw’. Dit is erg boeiende lectuur omdat een groot deel van het werk zich concentreert op de mogelijke verspreiding van malaria in onze streken in de vermelde periode, en zelfs daarvoor. Het brengt meteen wat meer klaarheid in de vraag of we ons met de huidige klimaatopwarming zorgen moeten maken over een mogelijke terugkeer van deze vreselijke ziekte. Al moeten we er meteen bij vertellen dat onze variant minder dodelijk is geweest dan de (huidige) Afrikaanse. Tegelijk geeft auteur Isabelle Devos (what’s in a name?) een verklaring voor het spectaculair dalend sterftecijfer van de voorbije honderden jaren in onze contreien.
Dit boek leest erg vlot en snel, want in de 264 blz. zitten vele pagina’s ‘Eindnoten’ die je niet echt als gewone lectuur kunt beschouwen. Je komt dus in geen tijd te weten hoe de vork ongeveer aan de steel zit. En je hebt er vele interessante historische gegevens bij. Zo is weer snel een kennisleemte bij je opgevuld.
Alle informatie op http://www.acadamiapress.be - klikken op ‘kies een reeks’ en doorklikken op ‘historische economie en ecologie’. het isbn is 9789038209043 en de prijs bedraagt 23,00 euro.
Met morbide groeten,
H.D.
Geen sneeuw in skigebieden

De extreem warme herfst speelt niet alleen dieren en planten parten. Ook de mens ondervindt er hoe langer hoe meer narigheid van. Als de toestand niet verbetert dreigt er voor het sneeuwseizoen in de Europese skigebieden een ware catastrofe. Oostenrijk en Zwitserland behelpen zich met sneeuwkanonnen die elke nacht kunstsneeuw spuiten om artificiële pistes te kunnen aanleggen. In Frankrijk lukt zelfs dat niet omdat ook kunstsneeuw pas blijft liggen bij -3 graden. De meeste skiwedstrijden moesten tot nog toe afgelast worden. De premies die skioorden moeten betalen om zich bij de organisatie van wereldbekerwedstrijden in te dekken tegen de hogere risico’s gaan overigens duizelingwekkend de hoogte in.
Ons land kende met een gemiddelde temperatuur van 13,9 graden de warmste herfst sinds het begin van de metingen. Vorig jaar was de tweede warmste herfst (12,3 graden) en deze van 1982 (12 graden) de derde. Normaal is het in de herfst 10,4 graden. Metereologen hadden eerder berekend dat een dergelijke warme herfst 1 keer om de 500 jaar voorkomt. Dat dit de warmste herfst aller tijden was heeft vooral te maken met september die met 18,4 graden de warmste septembermaand ooit was. Ook november was met 9,1 graden een uitzonderlijk warme maand. Ook Nederland kende de warmste herfst van de afgelopen drie eeuwen. Het was er in de maanden september-oktober-november gemiddeld 13,6 graden warm.
L.V.

ARGUS brengt voortaan dagelijks nieuws uit binnen- en buitenland