Terug naar de natuur
De jongste tijd zou je beginnen denken dat de Vlaming een nieuwe, dringende hang heeft naar de natuur. Ons volgebouwd gewest is dus nog niet volledig om zeep.
Hoe verklaar je anders het succes van het ‘Blotevoetenpad’ of dat van de ‘Rangers’, beide in het Nationaal Park Hoge Kempen in Limburg?
Het (ietwat vereenvoudigde) recept van de initiatiefnemers in Zutendaal voor het Blotevoetenpad is eenvoudig:
1. Je krabbelt wat met een hark over de grond zodat je blote aarde bovenwoelt.
2. Je giet er af en toe eens een emmer water over om een modderbiotoop te creëren.
3. Je vraagt twee euro ‘ingang’ waarna de mensen (en zeker niet alleen Limburgers) blootsvoets over een afstand van enkele tientallen meter door die modder mogen ploeteren.
4. Je installeert een voetensproeier zodat de mensen proper in hun schoenen kunnen na de natuurkuur.
5. Je verkoopt het evenement als ‘Het groene snoepje van Vlaanderen’.
Klaar is Kees, en op topdagen komen er meer dan duizend mensen langs die hun pret om zoveel natuurbeleving niet op kunnen.
Iets gelijkaardig gebeurt met de Rangers die je laten betalen om een natuurverhaal uit de eerste hand te berde te brengen of een oude takkenbezem samen te binden. Inmiddels zijn er al 42 van die ‘natuurgidsen’ opgeleid en is er sprake van een heus reservatiesucces voor hun diensten.
Zijn we dan allemaal overstresst en willen we ons terugvinden in de meest primaire ervaringen? Blijkbaar is de slinger te ver doorgeslagen in de ene richting en zijn we toe aan een hersteloperatie ‘back to the roots’. Dat daar wat geldgewin bijkomt voor de initiatiefnemers kan niemand hen kwalijk nemen, integendeel. Onze mercantiele Vlaamse geest is blijkbaar nog wakker genoeg om dit soort initiatieven te ontwikkelen. Ze zijn goed om de mensen wat met de voeten op de grond te brengen, terwijl ze zeker geen vlieg kwaad doen in het immense natuurgebied dat het Nationaal Park Hoge Kempen toch is, integendeel.
Dit alles toont m. i. aan dat geen enkele maatschappij ongestraft kan sollen met de natuur. We hebben in onze ongebreidelde intellectuele ontwikkeling de natuur en al zijn elementen te fel verwaarloosd. En nu maakt diezelfde natuur de meest primaire krachten in ons los. Het doet me wat denken aan die hooggeleerde intellectueel die af en toe toch terug moet naar zijn tuin om de grond te voelen in zijn handen, naarstig postzegels verzamelt in zijn vrije tijd of allerlei soorten papieren vliegertjes maakt om zijn primaire gevoelens te bevredigen. Al kan een stevige vrijpartij ook onder die laatste categorie vallen, natuurlijk. Zolang ze niet leidt tot hogere geboortecijfers valt ze eveneens onder de noemer ‘geen vlieg kwaad doen’ te klasseren…
H.D.
Uitstoot steeds milieuvriendelijker
De afgelopen weken kwam er verheugend ecologisch nieuws uit de wereld van fabrikanten van auto’s en treinen. Zo kondigde de Duitse autofabrikant BMW zopas aan dat het als eerste ter wereld een op waterstof rijdende auto ontwikkeld heeft die gereed is voor serieproductie, aldus het persagentschap ANP. Nog dit jaar wil de fabriek ongeveer een honderdtal exemplaren bouwen. De auto’s zijn niet bedoeld voor de verkoop, maar BMW zal ze vanaf volgend jaar promotioneel de wereld rondsturen. Ze zullen hierbij voor een bepaalde tijd aan gebruikers ter beschikking gesteld worden. Auto’s die op waterstof rijden produceren onderweg geen schadelijke uitlaatgassen.
Alstom, de Franse fabrikant van treinstellen, stelde vorige week in Duitsland haar dieseltrein met een roetpartikelfilter voor, aldus het Duitse persagentschap DPA. Net als de op waterstof rijdende auto van BMW gaat het om een wereldprimeur. Diesellocomotieven met een dergelijke filter beantwoorden op vlak van uitstoot nu al aan de normen die de EU vanaf 2012 oplegt. “Dit treinstel illustreert hoe de milieuwetgeving de wetenschap nieuwe impulsen kan geven. Het komt er hierbij op aan innovatieve technologie in bestaande toepassingen te integreren”, aldus de Duitse Milieuminister Sigmar Gabriel bij de presentatie van de dieseltrein.
Belgisch milieuminister Bruno Tobback stelde op 20 september in Leuven bij de lancering van de EU-campagne rond klimaatverandering in scholen dat Europa omwille van economische redenen en geloofwaardigheid verplicht is te investeren in alternatieve energie. “Europa zal hiermee alleen het klimaat op aarde niet kunnen redden van de ondergang. Omdat de petroleum alsmaar duurder wordt kunnen we economisch niets anders dan alles zetten op alternatieve energie. Als wij onze CO2-uitstoot niet verminderen hoe zullen we dan ooit ontwikkelingslanden zoals India kunnen overtuigen dat te doen”, aldus Tobback. Het mengen van benzine en diesel met biobrandstoffen is daarbij al een eerste stap in de goede richting.
L.V.
Onheilspellende berichten over smelten poolijs
Er zijn de afgelopen weken enkele onheilspellende studies verschenen over het smelten van het noordelijke ijs. Het duurzaam pakijs op de Noordpool is tussen 2004 en 2005 met 14 procent geslonken, 18 keer zo snel als tevoren, zo meldden wetenschappers van het Jet Propulsion Laboratory van de NASA in het vakblad Geophysical Letters op basis van data van de Quicksatelliet van het Amerikaanse ruimtevaartbureau. In de vermelde periode is het ijs met l730.000 km2 verminderd, wat de omvang is van Pakistan of Turkije. Vorig jaar bedekte deze ijsmassa nog een oppervlakte van 5,52 miljoen km2, tegenover 8 km2 in het begin van de jaren ‘80 (bron Belga/DPA/AFP).
De Europese ruimtevaartorganisatie ESA van haar kant meldt dat er zich eind augustus reusachtige openingen in het ijs tussen Noord-Europa en de Noordpool hebben voorgedaan waardoor een ijsvrije oppervlakte ontstond die groter is dan Groot-Brittanië. De wetenschappers denken met name dat 5 tot 10 procent van het permanente ijs dat normaliter nooit smelt gebroken is tijdens de onweders op het einde van de zomer, wat impliceert dat het ijs fragieler en minder dik was. “Deze situatie is verschillend van alles wat we gezien hebben tijdens vorig seizoenen met een smeltrecord van ijs”, aldus ESA-onderzoeker Mark Drinkwater in De Standaard van 21/9/2006.
Het vakblad Nature meldt dan weer dat ook in Groenland het ijs aan een verhoogd tempo smelt. De smeltsnelheid lag in de periode april 2004-april 2006 zelfs 2,5 keer hoger dan tussen april 2002 en april 2004. Het grootste verlies is te wijten aan het versneld afschuiven van de gletsjer naar zee. De glijsnelheid van de grote gletsjers steeg sterk tussen 1996 en 2000, een evolutie die nog eens versterkte in de periode voor 2005. Eerder bleek ook reeds uit een studie van het vakblad Science dat het Groenlandse ijs in 2005 drie keer sneller smolt dan in vergelijking met de periode vijf tot tien jaar geleden.
L.V.
Ze zijn nog zo jong meneer
Een bericht van het autobiografisch front. Ik ben zonet terug van een treinreis: Berchem-Leuven. Veel volk, het academiejaar begint en dan is Leuven de pleisterplaats voor intellectuelen in spe, of hoe moet je dat noemen? Ik moest mijn klein eilandje in de trein dus delen met vier medereizigers. Een wel erg knappe overburin, en naast ‘ons’ twee puberende jongens. Heel gezellig allemaal.
Tot halfweg tussen Berchem en Mechelen mijn naaste buur een zak afval uit het raam gooit. Mijn burgerzin kronkelde naar boven en ik vroeg het jongetje van pakweg 16, 17 of dat nu zonodig moest. Zijn povere excuus: “De vuilbak is vol.” Hij had gelijk. “Of hij het afval dan niet even bij hem had kunnen houden, wachten tot wanneer hij moest afstappen en het daar dan in een vuilbak deponeren”, suggereerde ik. “Neen”, daar had hij niet aan gedacht. Enfin, het kwaad was geschied. De jongen deed nog wat stoer met zijn vriend en ik begon verder te lezen, want daar was ik voor het incident druk mee in de weer. Het werd terug heel gezellig allemaal.
Tot de jongens uitstapten en vanop het perron een leeg cola-blikje door het open venster naar binnen smeten dat jammer voor hen volledig doel (ik) miste. Ik en mijn overburin moesten er eens hard om lachen. Ze zijn nog zo jong immers. “Als ze groter worden, zullen ze wel beteren”, zei ik haar. “Denk je?”, vroeg ze me.
S.V.D.E.
Milieuvervuiling en Darwin
Het stond vandaag in enkele kranten. In Gazet van Antwerpen luidde het: ‘nieuwe diersoorten door milieuvervuiling’. Onderzoekers van de Universiteit van Keulen en het Leibniz Instituut in Berlijn hebben vastgesteld dat in de Rijn, de Schelde, maar ook in de Maas en het Ijselmeer steeds meer rivierdonderpadden leven. Die rivierdonderpadden hebben een bedrieglijke naam. Het zijn geen padden, maar vissen. Taxonomie is verwarrender dan het klinkt.
Waarom die overdaad aan rivierdonderpadden, vroegen die onderzoekers zich af? Het antwoord: door de verbindig van Rijn en Schelde in Nederland hebben twee, tot dan toe geïsoleerde subsoorten, zich met elkaar vermengd en daaruit is een derde subsoort ontstaan die nu welig lijkt te tieren in het verzamelde vervuilde water van Rijn en Schelde. Of in academisch jargon: hoe milieuvervuiling en menselijke ingrepen in een ecosysteem een positief darwiniaans effect kunnen produceren. Hoeveel soorten er uiteindelijk het leven laten voor de aanmaak van één nieuwe soort is voer voor verder onderzoek.
Misschien moeten ze in de haven van Abidjan, waar vorige maand een lading toxische stoffen werd gedumpt, meteen ook maar stoppen met de opruiming die het voorbije weekend van start ging. Om de evolutie van een nieuwe vissoort niet vroegtijdig te aborteren. Je moet Darwin vooral zijn werk laten doen.
S.V.D.E.
Verontreiniging treft Noordpoolvolk
In haar boek ‘Silent Snow’ (Grove press, 2005) toont Marla Cone aan hoe de Inuit, een volk dat op de Noordpool leeft, het grootste slachtoffer is van de verontreiniging door POP’s (persistent organic pollutants) alhoewel zij er zelf het minst gebruiken. De problemen waarmee dit volk kampt zijn het gevolg van “global distillation” waardoor de POP’s aan de polen accumuleren. Deze hormoonverstorende producten verdampen met name bij hoge temperaturen, condenseren bij lage temperaturen en komen op die manier in koudere streken opnieuw op het aardoppervlak terecht. Pcb’s en pesticiden die verspreid worden in West-Europa, Noord-Amerika, China of Afrika belanden dus in poolgebieden, waar ze accumuleren ter hoogte van de ijsgrens.
Uit metingen van de moedermelk van Inuit blijkt dat de concentraties aan pcb’s de maximale concentraties vooropgesteld door de World Health Organisation overstijgen en pcb’s zijn niet de enige vervuilende producten waarmee ze geconfronteerd worden; De stoffen komen in de voedingsketen terecht door het smelten van het ijs langs de Noordpoolkust in de lente en belanden hierdoor uiteindelijk in de moedermelk. De Inuitbevolking staat volgens Cone hierdoor voor het dilemma of ze hun baby’s nog kunnen blijven voeden met moedermelk en of ze moeten afstappen van hun traditionele voeding die bestaat uit vlees en vet van walvissen en zeerobben en voedsel moeten importeren.
L.V.
Lit. Frank Claesssens, Zwarte sneeuw, in Karakter, Tijdschrift van Wetenschap, Academische Stichting Leuven, nummer 15, 2006.
Spaanse stranden trekken zich terug
Onderzoekers van de universiteit van Cantabrië hebben berekend dat er tegen 2050 aan hun Spaanse badplaats ongeveer 15 meter minder strand zal zijn. Aan de Golf van Cadiz zal het strand tegen die tijd 10 meter teruggetrokken zijn en aan de Middellandse Zee 8 tot 10 meter. Dat heeft de Spaanse krant El Païs op 10 september uitgebracht. Een en ander is het gevolg van een geschatte stijging van het zeeniveau met minstens 12 centimeter, een evolutie die te wijten is aan de klimatologische opwarming van de aarde. De economische gevolgen van het verlies aan strand zullen op termijn voor Spanje catastrofaal uitvallen. Toerisme is voor dit land met zijn 6.000 kilometer kust immers de belangrijkste industrie.
Energiebesparen en overschakelen op duurzame energiebronnen zijn de sleutels om iets te doen aan op de opwarming van de aarde. België is één van de Europese landen waar het totale energieverbruik per inwoner het hoogst is. Wat het wonen betreft verwarmen we meer dan elders en zijn onze huizen bij de slechtst geïsoleerde van Europa. Uit een studie die het VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) uitvoerde met de UCL blijkt dat geld niet hét argument is om de Belgische consument aan te zetten tot investeren in duurzaam energieverbruik. Men moet mensen in de eerste plaats overtuigen dat de energiebesparende maatregel hun comfort zal verhogen, dat het tegemoet komt aan hun bekommernis om het milieu en technisch haalbaar is. Het terugverdieneffect na een zekere periode blijft vanzelfsprekend ook niet onbelangrijk.
L.V.
Permafrost aan vervanging toe
permafrost (de (m.); g.mv), de altijd bevroren grond die zich op ca. 1/5 van het gehele aardoppervlak onder de oppervlaktelaag bevindt.
Dat zegt ons van Dale. Maar de ‘perma’ die naar ‘permanent’ verwijst is stilaan aan vervanging toe. De opwarming van de aarde warmt de permafrost op. En dringt een revisie van de van Dale op. Neem Siberië bijvoorbeeld. Een gemengde groep van Amerikaanse en Russische onderzoekers maakte vandaag in Nature de resultaten bekend van hun onderzoek naar de Siberische permafrost. En de methaanuitstoot die met de opwarming ervan gepaard gaat. De onderzoekers schatten dat er op die manier jaarlijks 3,8 miljoen ton methaan de lucht ingaat. Dat is vijf maal meer dan tot nu toe werd aangenomen. Een peulenschil als je ziet wat er jaarlijks aan methaan wordt uitgestoten: tussen de 410 en 660 miljoen ton. “Maar”, waarschuwen de onderzoekers: “de Siberische permafrost herbergt enkele miljarden ton methaan. Als die ooit het permanente inruilen voor het ijle zitten we met een probleem.” “Een tikkende tijdbom”, noemt Katey Walter het. Zij leidde het onderzoek.
Goed nieuws is dat hetzelfde Nature op haar webstek een energiespecial heeft staan. Met als focus: hoe koppel je de energieproductie los van de uitstoot van broeikasgassen. Sommige artikels kan je kosteloos lezen.
S.V.D.E.
Elk nadeel hept ze voordeel
Agassi moest vandaag afdruipen. Hij plengde zelfs een traan. Zijn tornooi en carrière eindigen tegelijkertijd. Maar ik ben geen sportverslaggever. Waarom het dan over tennis hebben? Zoals u wellicht weet hebben de US Open zwaar te kampen met de weergoden. Stormen leggen het spel lam. Het is weer orkaanseizoen.
In het oog van de huidige storm uitte de nieuwbakken voorzitter van de American Association for the Advancement of Science, John Holdren, aan de BBC dat het klimaat op aarde veel sneller verandert dan voorspeld. “We ervaren een gevaarlijke menselijke verstoring van het klimaat en we zullen daar nog meer gevolgen van dragen.” Volgens de man is een stijging van de zeespiegel met vier meter in deze eeuw niet van de pot gerukt.
Dat zou dan weer betekenen dat de uitspraken van Louis Tobback, burgervader van Leuven, in De Morgen van dit week-end bewaarheid zouden worden. “De kuststeden krijgen een voorkeursbehandeling uit het gemeentefonds. Zij trekken namelijk toeristen aan, en (sarcastisch) het schijnt dat die toeristen de kust geld kosten. (droog) Als de aarde in het huidige tempo blijft opwarmen ligt de kust volgens berekeningen van een Nederlandse klimatoloog straks aan de Kesselse bergen. Dan komt het strand ter hoogte van Aarschot en genieten wij van die voorkeursbehandeling.” Of zoals de mythische Cruyff-uitspraak: “Elk nadeel hept ze voordeel”.
-
ARGUS blogt! wordt groter dan ooit!
-
Pagina's
-
Rubrieken
-
Zoeken
-
Recente berichten
- 1780
- Test-Aankoop waarschuwt voor asbest
- Belgische jongeren naar Kopenhagen
- Satellieten brengen gevolgen Seveso-ongevallen in kaart
- Duurzaamste Vlaams kantoorgebouw
- Smeltend ijs duur voor kuststeden
- 29 procent meer CO2-uitstoot
- EU-register over vervuiling
- Garnalen kunnen mensenlevens redden
- Laatste klimaatsverandering ging razendsnel
-
Maandelijkse archieven
- december 2009
- november 2009
- oktober 2009
- september 2009
- augustus 2009
- juli 2009
- juni 2009
- mei 2009
- april 2009
- maart 2009
- februari 2009
- januari 2009
- december 2008
- november 2008
- oktober 2008
- september 2008
- augustus 2008
- juli 2008
- juni 2008
- mei 2008
- april 2008
- maart 2008
- februari 2008
- januari 2008
- december 2007
- november 2007
- oktober 2007
- september 2007
- augustus 2007
- juli 2007
- juni 2007
- mei 2007
- april 2007
- maart 2007
- februari 2007
- januari 2007
- december 2006
- november 2006
- oktober 2006
- september 2006
- augustus 2006
- juli 2006
- mei 2006
- april 2006
- maart 2006
-
Links
-
Admin
ARGUS brengt voortaan dagelijks nieuws uit binnen- en buitenland